Astma jest przewlekłą  chorobą o charakterze napadowym, objawiającą się atakami duszności. Objawy astmy związane są z nadwrażliwością i nad-reaktywnością oskrzeli w skutek procesów zapalnych. Napad astmy może zostać sprowokowany przez kontakt z alergenem, zanieczyszczenie powietrza, wysiłek fizyczny, ekspozycję na silne zapachy a także dym tytoniowy, silne emocje, zmiany pogody i wiele innych.

Każdego roku rośnie liczba chorych a także liczba zgonów z powodu astmy. Wzrost ilości zachorowań na skalę epidemii zawdzięczamy między innymi coraz większemu zanieczyszczeniu środowiska i wysoko przetworzonej żywności.

Dieta śródziemnomorska

W przypadku astmy należy zwrócić szczególną uwagę na dostarczenie odpowiedniej dawki antyoksydantów w diecie, które chronią komórki przed uszkodzeniami i stanami zapalnymi. Dlatego zdaniem naukowców szczególnie polecana  w przypadku alergii i astmy jest smaczna i  różnorodna dieta  śródziemnomorska, która odgrywa również istotną rolę w profilaktyce tej choroby, zmniejszając ryzyko wystąpienia astmy nawet o 40%.

Beta karoten

Beta karoten jest antyoksydantem, chroniącym komórki przed szkodliwym działaniem wolnych rodników. 64 mg beta karotenu dziennie może zapobiec napadom astmy związanym z wysiłkiem fizycznym [1]. Beta karoten znajdziemy w marchwi, wątróbce, dyni, szpinaku, melonie, soku pomidorowym, czerwonej papryce, jajkach, cykorii, botwince.

Kawa, przetworzona żywność i dieta nisko-tłuszczowa wyczerpują zasoby beta karotenu w organizmie.

Najlepszym źródłem beta karotenu jest dobrze zbilansowana dieta. Wyniki najnowszych badań naukowych sugerują, iż suplementacja syntetycznym beta-karotenem w przypadku palaczy zwiększa ryzyko raka płuc.

Kwasy omega 3 (EPA i DHA)

EPA i DHA znajdziemy w tłustych rybach morskich takich jak sardynki, makrele, łosoś i tuńczyk.

Kwasy omega 3 działają przeciwzapalnie. Wyniki badań naukowych wskazują na dużą skuteczność kwasów omega 3 w poprawie stanu zdrowia dzieci chorych na astmę [2].  Należy spożywać tłuste ryby morskie przynajmniej raz w tygodniu.

Likopen

30 mg likopenu dziennie może zapobiec napadom astmy związanym z wysiłkiem fizycznym [3].

Likopen należy do grupy karotenoidów -  naturalnych żółtych, pomarańczowych i czerwonych barwników roślinnych. Związki te są znane ze swej roli jaką pełnią w ochronie przed wolnymi rodnikami.  Likopen wyróżniają szczególnie silne właściwości antyoksydacyjne. Jego najlepszym źródłem są czerwone owoce i warzywa np. pomidory, którym nadaje czerwony kolor.  Likopen jest rozpuszczalny w tłuszczach i najlepiej przyswajany przez organizm w postaci przetworzonej np. sosy pomidorowe i zupy pomidorowe z dodatkiem oliwy z oliwek.

Magnez

U astmatyków bardzo często można zaobserwować niedobór magnezu. Szereg badań naukowych wskazuje na wyraźny związek między magnezem i astmą. U pacjentów, których dieta obfitowała w magnez zaobserwowano lepsze funkcjonowanie układu oddechowego i znaczne zmniejszenie symptomów związanych ze świszczącym oddechem [4].

Bogatym źródłem magnezu są orzeszki ziemne, soczewica, brązowy ryż, łosoś, tofu, kiełki pszenicy, migdały, banany i owsianka. Niedobór magnezu jest dość powszechnym zjawiskiem, co jest związane ze spożywaniem żywności wysoko przetworzonej, z której magnez został w dużej mierze usunięty. Do czynników wyczerpujących zasoby magnezu zaliczyć można środki moczopędne, alkohol, duże ilości cynku i fluorków.

Selen

Badania naukowe wykazały, iż astmatycy często cierpią na niedobór selenu. Zdaniem naukowców suplementacja selenem może korzystnie wpłynąć na zdrowie astmatyków, którzy są w grupie ryzyka jego niedoboru [5].

Selen jest pierwiastkiem śladowym występującym w  jajkach, nabiale, szynce, tuńczyku, algach i pełnoziarnistym pieczywie pszennym. Jego zawartość w produktach spożywczych zależy od jego zawartości w glebie i wodzie, która jest różna w różnych częściach świata. Polskie gleby i woda są ubogie w selen.

Selen ma znaczący wpływ na zdrowie i układ odpornościowy człowieka. Pierwiastek ten bierze udział w tworzeniu silnego antyutleniacza, który zapobiega szkodliwemu wpływowi wolnych rodników.

Witamina B6

Dieta bogata w witaminę B6 może pomóc ograniczyć ilość ataków astmy i zwiększyć odporność organizmu. Bywa również skuteczna w niwelowaniu objawów choroby takich jak trudności w oddychaniu, kaszel i świszczący oddech, co w rezultacie skutkuje zmniejszeniem dawek przyjmowanych leków.[6]

Witamina B6 ogranicza także skutki uboczne leków przeciwastmatycznych, zawierających teofilinę, o właściwościach rozszerzających oskrzela.

Dobrym źródłem witaminy B6 są kiełki lucerny, kiełki pszenicy, orzeszki ziemne, ryby, mięso, kapusta,  pełnoziarniste pieczywo, winogrona,  szpinak, zielony groszek i ziarno słonecznika.

Cukier, żywość rafinowana, penicylina, kortyzon, dieta wysokobiałkowa, stres, kawa i alkohol wyczerpują zasoby witaminy B6 w organizmie.

Rada: ogranicz straty witaminy B6 podczas przygotowywania potraw. Gotuj w malej ilości wody i nie wylewaj wywaru.

Witamina C

Witamina C wzmacnia odporność organizmu. Jest również antyoksydantem, który chroni drogi oddechowe przed stanami zapalnymi  i działaniem wolnych rodników. Dobrym źródłem witaminy C są świeże owoce cytrusowe, kiwi, melony, ananasy, czarne porzeczki, truskawki, pomidory i cebula.

Stres, palenie tytoniu, zanieczyszczenie środowiska i aspiryna wyczerpują zapasy witaminy C w organizmie.

Witamina C ulega zniszczeniu pod wpływem światła, wysokiej temperatury, długiego przechowywania, zamrażania i konserwowania żywności.

Kwas foliowy

Rezultaty badania opublikowane w Journal of Allergy & Clinical Immunology wyraźnie wskazują, że im wyższy poziom kwasu foliowego we krwi tym niższy poziom przeciwciał IgE, mniej symptomów alergii i mniejsze ryzyko astmy.

Przeciwciała IgE są odpowiedzialne za rozpoznanie alergenu i przekazanie informacji o jego obecności do innych komórek immunologicznych mobilizujących układ odpornościowy do walki z nim. [7]

Kwas foliowy znajduje się w ciemno-zielonych warzywach liściastych takich jak kapusta, brukselka, sałata i szpinak (z łaciny folium to liść) i owocach (pomarańcze, banany, jabłka) oraz pełnoziarnistym pieczywie (otręby pszenne, chleb razowy). Witaminę tę znajdziemy także w niektórych produktach pochodzenia zwierzęcego takich jak wątróbka i jajka oraz w warzywach strączkowych ( fasola, groch, soja). Kwas foliowy jest witaminą rozpuszczalną w wodzie, wrażliwą na wysoką temperaturę i światło. Im mniej przetwarzamy warzywa i im krócej je gotujemy tym więcej kwasu foliowego pozostaje w pożywieniu. Dobrym rozwiązaniem może okazać się gotowanie na parze i spożywanie surowych liści sałaty czy szpinaku.

[1]http://www.naturalmedicine.com
[2]http://www.kobieta.info.pl
[3]http://www.naturalmedicine.com
[4]http://www.asthmaworld.org
[5]http://www.asthmaworld.org
[6]http://www.internethealthlibrary.com
[7]http://www.kobieta.info.pl
[8]http://www.cforyourself.com

Patrycja Bydlińska

 SłabyŚwietnyOcena ogólna: