fot. Tiffa Day Attribution License

Romantyczny i urokliwy dom z naturalnych, pachnących bali drewnianych?

W połączeniu z wiejskim krajobrazem, sadem, jeziorem czy lasem za oknem, może okazać się to ciekawą alternatywą dla wielkomiejskiego zgiełku.

Pomimo obiegowej opinii (niesłusznej) o ich niskiej trwałości, skrzypiących podłogach czy szybkim ich oziębianiu, jest to obecnie bardzo popularny kierunek rozwoju budownictwa jednorodzinnego.

O trwałości elementów drewnianych decyduje przede wszystkim ich prawidłowy montaż (w tym prawidłowe ułożenie izolacji i zachowanie ich ciągłości) ale i wstępne przygotowanie budulca poprzez suszenie i sezonowanie (wilgotność poniżej 18%).

Domy o konstrukcji z bali drewnianych wykonuje się najczęściej z drewna sosnowego, jodłowego i świerkowego, także z modrzewiowego.

Liczna rzesza producentów takich domów oferuje konstrukcje o różnych przekrojach elementów, najczęściej prostokątnych lub okrągłych, z elementów pełnych lub warstwowych (prefabrykowanych).

Oferowane grubości ścian rozpoczynają się już od bali gr. 60 mm, a kończą na belkach gr. 400 – 500 mm. Pamiętać należy, iż ściany pełne o grubości do 300 mm wymagają każdorazowo docieplenia (pominę przedstawienie grubości warstw w różnych rozwiązaniach z uwagi na indywidualne kwestie obliczeniowe, wykonywane przez projektanta - bilans cieplny). Wg polskich norm, współczynnik przenikania ciepła „u” przegród zewnętrznych powinien wynosić:

• < 0,5 W/(m2*K) dla ścian jednorodnych,
• < 0,3 W/(m2*K) dla ścian warstwowych,

Phil Whitehouse Attribution License

Układ warstw ściany zewnętrznej warstwowej jest typowy i składa się z:

• okładziny ściennej z boazerii (z uwagi na odporność ogniową pod boazerią wskazane jest zamontowanie płyt g.-k.) lub z płyty g.-k., w zależności od upodobań użytkownika,
• folii paroizolacyjnej, której prawidłowy i ciągły montaż decyduje w znacznym stopniu o trwałości konstrukcji,
• warstwy izolacji cieplnej, najczęściej z wełny mineralnej,
• folii wiatroizolacyjnej,
• konstrukcji nośnej z bali pełnych lub z bali warstwowych.

Bale są łączone ze sobą w poziomie poprzez wyprofilowane pióra i wpusty, pomiędzy elementy układa się pasy izolacji. W narożach budynku, w tzw. węgłach, elementy ścienne łączone są poprzez złącza ciesielskie. Spotykane są węgły z ostatkami lub bez.

Konstrukcję domu z bali posadawia się na tradycyjnych fundamentach, tak na ławach i ścianach fundamentowych, jak i na płycie fundamentowej. Producenci domów wymagają wykonania fundamentów przez inwestora.

Ściany wewnętrzne nośne i działowe w domach z bali realizuje się także z elementów pełnych, drewnianych, lub w konstrukcji szkieletowej, warstwowej.

Konstrukcję stropów wykonuje się tradycyjnie na układzie belek nośnych ułożonych na ścianach konstrukcyjnych, podłogi z desek z wygłuszeniem międzybelkowym (najczęściej wełna mineralna) i opóźniaczem pary. Od spodu, stropy mogą być wykończone poprzez ułożenie boazerii, lub płyt g. – k. Modnym stało się odsłanianie belkowania stropów, ze względy na efekt wizualny.

Konstrukcje dachowe – właściwie dowolne, tradycyjne krokwiowe lub z wiązarów prefabrykowanych.

Budowa domu z bali jest niestety dość pracochłonna i długotrwała, z uwagi na gabaryty i masę elementów.

Koszty budowy domu z bali wahają się w granicach od 2400 zł/m2 pow. użytkowej do 2700 zł/m2 powierzchni użytkowej domu pod klucz.

Z punktu widzenia użytkownika, bardzo istotnym czynnikiem decydującym o wyborze materiału na konstrukcję domu, jest kwestia ekonomiczna, związana z kosztami ogrzewania. W tym miejscu należy podkreślić, iż domy z bali pełnych, w odróżnieniu do systemów szkieletowego budownictwa drewnianego (np. kanadyjczyków), posiadają wyższą pojemność cieplną (wbrew stereotypom o ich bardzo szybkim wychładzaniu się). Wpływa to oczywiście korzystnie na zmniejszenie kosztów eksploatacji domu z bali.

Russell James Smith Attribution License

Prawidłowo wykonane domy z bali przetrwają nawet 200 lat, a liczne przykłady takich budynków można zaobserwować szczególnie na terenach wschodniej Polski.

Ciekawą alternatywą dla wznoszenia nowych budynków w omawianej konstrukcji jest renowacja starych wiejskich chat, przenoszonych często z miejscowości do miejscowości.

Charakter i urok – niezastąpione.

inż. Paweł Bydlinski

 SłabyŚwietnyOcena ogólna: