W Polsce na wsi mieszka około 30% ludzi. Od lat co piąte gospodarstwo rolne prowadzi kobieta. Wzrasta odsetek pełnych dwu- i wielopokoleniowych rodzin z kobietą w roli gospodarującego, zmniejsza się natomiast liczba  kobiet, które zarządzają w pojedynkę, samotnych matek gospodarujących wspólnie z dziećmi i bezdzietnych par małżeńskich. Z każdym rokiem pogłębia się zróżnicowanie gospodarstw prowadzonych przez panie i rośnie odsetek rodzin, w których kobieta kieruje produkcją rolniczą na zasadzie wyboru między aktywnością zarobkową, a praca na swoim.

Rośnie odsetek kobiet gospodarujących i pracujących przy produkcji rolnej przez 70% i więcej dziennego czasu pracy. Wzrasta również, na podobnym poziomie, odsetek kobiet pracujących maksymalnie 30% dziennego czasu pracy. Kobiety kierujące produkcją przyjmują najczęściej dwie postawy. Pierwsza jest to intensywna i wydłużona w wymiarze dziennym  praca w gospodarstwie z przyczyn dochodowych oraz niedostatku maszyn. Druga natomiast określana jest jako pasywność w rozwijaniu działalności rolniczej i wyraźne ograniczanie czasu pracy.

Uciążliwość pracy w rolnictwie ma wiele uwarunkowań. Rolnik prowadzący gospodarstwo musi mieć szeroki zakres wiedzy, który obejmuje uprawę roślin, chów zwierząt, stosowanie środków chemicznych oraz nawozów, a także techniki i technologie produkcji rolniczej. Musi poza tym znać szereg przepisów prawa gospodarczego i być człowiekiem który dobrze radzi sobie w zakresie kwestii ekonomicznych, osiągania efektywności i racjonalnego rozdziału dochodów. Praca w rolnictwie jest też związana z fizycznymi warunkami pracy, oraz jej rytmem dyktowanym porami roku, cyklami biologicznymi rozwoju zwierząt i roślin oraz porą dnia. Zajęcie takie wiąże się ponadto z czynnościami wykonywanymi na świeżym powietrzu, niezależnie od tego czy jest upalnie, zimno, deszczowo bądź słonecznie. W większości gospodarstw rolnych mechanizacja nie jest całkowita, a spora część urządzeń opiera się na prymitywnych rozwiązaniach technicznych, uciążliwych ze względu na duży wysiłek fizyczny, hałas, wibracje czy też wymuszoną, niewygodną postawę fizyczną. Relatywnie lepiej są wyposażone gospodarstwa większe obszarowo.

Najcięższa i słabo zmechanizowana praca jest przy produkcji zwierzęcej, tzn hodowli. Brakuje możliwości transportu i załadunku, usuwania obornika, a także urządzeń do karmienia, pojenia czy dojenia. Wszystko to sprawia, że praca musi być wykonywana przez samego człowieka. Wiele z tych fizycznych aktywności przypada kobietom, ponieważ to one pracują częściej w obejściu, przy obrządku lub uprawach pielęgnacyjnych. W pracach polowych do trzech najcięższych i najbardziej uciążliwych robót, kobiety zaliczają zbiór plonów, pielęgnację upraw i wywóz oraz roztrząsanie obornika. W niektórych gospodarstwach nadal brakuje wodociągów, przez co gospodynie tam żyjące, muszą zajmować się noszeniem lub dowożeniem wody. Między innymi z tego powodu dziewczyny urodzone na wsi niechętnie wychodzą za maż za rolników. Po prostu wiedzą jak ciężkie życie czeka je, gdy będą zmuszone pracować w gospodarstwie domowym i rolnym.

Dzień pracy gospodyni wiejskiej trwa przeciętnie od około 5 godzin i 40 minut do blisko 10 godzin, w okresie nasilonych prac polowych. Na szczęście dla mieszkanek wsi, każdego roku, jak pokazują badania, mają  one dziennie 10 minut więcej wolnego.

Anna Wroniszewska

 SłabyŚwietnyOcena ogólna: