Większość kobiet przechodzi menopauzę między 48-52 rokiem życia. O przedwczesnej menopauzie mówimy gdy nastąpi ona przed 40 rokiem życia. Natomiast terminem wczesnej menopauzy określamy menopauzę, która następuje kilka lat przed 48 rokiem życia.

Jest  wiele czynników mogących wpłynąć na wystąpienie wcześniejszej menopauzy. Wymienić można tu uwarunkowania genetyczne, stres, przyjmowanie niektórych leków, niedowagę, niedożywienie, uszkodzenia narządów płciowych, histerotomię, podwiązanie jajowodów i palenie tytoniu.

Uszkodzenie jajników, owariektomia i histerektomia

Gdy jajniki ulegną nieodwracalnemu uszkodzeniu (np. na skutek radioterapii, chemoterapii czy niektórych chorób) lub gdy zostaną poddane owariektomii, czyli chirurgicznemu usunięciu, następuje natychmiastowa menopauza.

Natomiast w wyniku usunięcia macicy (histerektomii) może dojść do przyspieszenia nadejścia menopauzy o kilka lat.

Dlatego jak podkreśla autorka książki „Menopauza bez leków” dr Linda Ojeda „Decyzja o usunięciu własnych narządów płciowych jest bardzo poważną sprawą...Zanim podejmiesz ostateczną decyzję, upewnij się, że jesteś całkowicie przekonana o słuszności swojego wyboru. Zdaniem dr Ojeda w USA ok 15-60% wszystkich histerektomii i owariektomii okazuje się zbytecznych.

Podwiązanie jajowodów

Również zabieg sterylizacji poprzez podwiązanie jajowodów może przyczynić się do pojawienia się wcześniejszej menopauzy, gdy dopływ krwi do jajników zostanie odcięty lub ograniczony.

Palenie tytoniu

Wyniki badań naukowych wyraźnie wskazują, że palaczki bardzo często doświadczają wcześniejszej menopauzy. Przyczyny tego zjawiska nie są do końca poznane. Jedna z teorii mówi, że nikotyna oddziałuje na ośrodkowy układ nerwowy prowadząc do zmniejszenia wydzielania hormonów. Inna teoria sugeruje, że nikotyna aktywuje enzymy wątrobowe zmieniające metabolizm hormonów płciowych.

Niedowaga i niedożywienie

Długotrwałe, skrajne niedożywienie i zaburzenia odżywiania, w tym przede wszystkim anoreksja mogą prowadzić do wcześniejszej lub przedwczesnej menopauzy i  nieodwracalnego zakończenia okresu reprodukcyjnego nawet u 30-, a nawet 20-letnich kobiet.

Leki wywołujące objawy menopauzy

Niektóre leki stosowane w przypadku endometriozy i raka piersi  blokują działanie estrogenu, powodując tym samym objawy charakterystyczne dla okresu klimakterium, takie jak uderzenia gorąca, nieregularne miesiączkowanie i suchość pochwy. Jednak przeważnie po zakończeniu terapii wspomniane objawy ustępują, a poziom estrogenu powraca do normy.

Stres

Silny stres na skutek traumatycznego przeżycia może doprowadzić do przedwczesnej i wczesnej menopauzy.

Uwarunkowania genetyczne

Prawdopodobnie geny mają wpływ na okres pojawienia się menopauzy. Jednak coraz szersze grono naukowców zwraca uwagę na istotny fakt jakim jest dziedziczenie nie tylko genów, ale także (a może przede wszystkim) stylu życia czyli, sposobu odżywiania, radzenia sobie ze stresem,  stosunku do nałogów i aktywności fizycznej.

Patrycja Bydlińska