Na terenach Kaszub istnieją pewne ciekawe tradycje związane z zawieraniem małżeństw. Wraz z upływem czasu zacierają się i są znacznie rzadziej i skromniej kultywowane. Dawno dawno temu, na Kaszubach ...

FURA ZIEMNIAKÓW

Przed ślubem i weselem odbywał się swaty nazywane także rojbe, wreje, obzórczi, obezdrzene, wiglade, wipatre czy też omówienie. Córka wraz z rodzicami szła w gościnę do domu rodzinnego chłopaka, który miał być jej mężem, aby obejrzeć gospodarstwo i dogadać się w sprawie posagu. Następnie dochodziło do szlubine,  inaczej zrakowine, które odbywały się późnym wieczorem lub nocą w czwartek. Mężczyzna wraz z ojcem, matką i swatem przychodził do wybranki serca. Młodzi wymieniali się podarkami, on na przykład dawał jej złoty zegarek lub kolczyki, ona natomiast wręczała mu jedwabną chustkę. Na udanych zaręczynach całkiem nieźle wychodził swat, który w nagrodę dostawał buty z cholewami, a czasem nawet furę ziemniaków.

ZARĘCZYNY I ZAPOWIEDZI

Po zaręczynach dawano na zapowiedzi, co czasem było poprzedzane objazdem drużby po całej wsi, kiedy to w dowcipny sposób zapraszał on na wesele. W trakcie swojej wyprawy uderzał berłem o ziemię, tak mocno, aby podskakiwało. Natomiast, gdy zatrzymywał się przed domem trąbił lub strzelał, obwieszczając swoje przybycie. W skrajnych przypadkach wjeżdżał na koniu do izby. Ubrany był, zgodnie z tradycją, w granatową sukmanę ozdobioną czerwoną szarfą. Do tego nosił sakwę, wysoki czarny kapelusz, kwiaty i laskę, niekiedy przyozdobioną w pióra i wstęgi.

WIECZÓR PRZEDŚLUBNY

Wieczór przedślubny nazywany był inaczej wińczenie lub ograbine. Druhny weselne miały za zadanie zrobić wieniec ślubny dla dziewczyny, która miała wyjść następnego dnia za mąż, po czym zaczynały się tańce, ucztowanie i śpiewy. Wszystko to odbywało się w domu rodziców przyszłej panny młodej lub też w karczmie. Do zabawy czasem przyłączała się cała wieś. Wciąż żywą pozostałością tamtych czasów jest polterabend, czyli rzucanie szkłem o drzwi domu narzeczonej.

PO ŚLUBIE

Po sakramentalnym „tak”, Młodzi wraz z gośćmi udawali się do karczmy, gdzie witała ich orkiestra. Na miejscu wszyscy tańczyli i bawili się, a biesiadnicy pili za własne pieniądze w imię zasady że „wesele raz, a bieda aż do śmierci”. Na koniec, w drodze do domu, świeżo upieczona żona rzucała napotkanym dzieciakom cukierki. Po przybyciu na miejsce młodzi starali się wejść do pomieszczenia równocześnie, bo to które zajęło miejsce wcześniej, według wierzeń, miało również wcześniej odejść z tego świata. Dopiero w domu odbywało się główne przyjęcie weselne.

CZARWINA

Jedną z najbardziej charakterystycznych potraw na kaszubskim weselu była czarwina, czyli zupa z krwi gęsi zaprawiana octem. Czasem starano się ją zastąpić zupą z krwi wieprzowej. W każdym razie, czarwina była obowiązkowym elementem prawdziwego wesela. Bez niej gospodarze narażali się na drwiny i niepochlebne plotki we wsi. Bywało, iż w czasie biesiady goście zgodnie ze zwyczajem obrzucali się kośćmi gęsi. Wesele dobiegało końca, gdy symbolicznie wyłączano młodą parę ze starej społeczności a włączano do nowej.

PRZESĄDY

Istnieją przesądy, które do dzisiaj funkcjonują na ziemi kaszubskiej. Kobieta, która pragnie zapewnić sobie rolę przewodnią w małżeństwie, powinna po nocy poślubnej pierwsza wstać z łóżka. Gdy państwo młodzi przeprowadzają się do nowego domu, ważne jest, aby wypuścili oknem czarnego kocura, dzięki czemu będą chronieni przed nieszczęściem. Okno odgrywa istotną rolę również w innym przesądzie. Gdy dziewczyna wychodzi za wdowca, musi zostać przez niego wniesiona do domu, co uchroni ja przed wczesną śmiercią. Jeżeli chodzi o pogodę, to wiatr podczas wesela jest złym znakiem, natomiast deszcz wróży szczęście na starość.

Anna Wroniszewska

 SłabyŚwietnyOcena ogólna: