Wiadomo, że ćwiczenia nie tylko wydłużają nasze życie, ale także poprawiają jego jakość, sprawiają, że pełniej możemy się nim cieszyć. Jak więc się dzieje, że 80 % z nas spędza życie na siedząco? Prawdopodobnie dlatego, że nie potrafią znaleźć odpowiedniego rodzaju treningu. Coraz więcej specjalistów uważa, że sekret leży w ocenie samego siebie – określeniu typu swego ciała i temperamentu, celów, stopnia aktywności – a następnie dopasowanie planu kondycyjno-sprawnościowego, który wykorzystywałby wrodzony rodzaj motywacji. Niektóre sposoby opracowywania treningu są nowe, a niektóre to tylko inne zastosowania odwiecznych zasad. W tym artykule chcę systematycznie omówić nowe tendencje i przedstawić w tabelkach, jak najlepiej wykorzystać tę skondensowaną mądrość. Dopasowywanie odpowiedniego treningu wnosi ciekawe pytania, które mogą skłonić do przemyśleń na temat celów, jakie chcemy osiągnąć poprzez trening (powiedzmy, że jest to zdrowie i ładny wygląd), a także czego chcielibyśmy uniknąć (na przykład stres związany ze współzawodnictwem). Któraś z zaprezentowanych „szkół” może odpowiadać ci bardziej niż pozostałe. Można też wybrać z każdej coś dla siebie.

Osoby, do których przemawiają filozofie Wschodu, wierzą, że ćwiczenia powinny wnosić do naszego życia równowagę. Dlatego też, jeżeli prowadzisz intensywny tryb życia, skorzystasz najwięcej z formy ćwiczeń, która jest stosunkowo spokojna.

Jesteś vata, pitta czy kapha?

Według ayurwedyjskiej idei każdy jest połączeniem trzech różnych pośrednich typów ciała. Typy te: vata, pitta kapha, wyrażają przekonanie, że każdy człowiek stanowi uosobienie elementów natury, a jeden lub dwa z nich dominują. Typ vata, na przykład, zazwyczaj jest uosobieniem chłodu. Osoby takie mają chude, ruchliwe ciało i przejawiają tendencję do zamartwiania się, nerwowości i prawie zawsze są zabiegane. Osoby typu vata są już tak napięte, że powinny wybierać sporty, które nie będą zwiększać tego napięcia. Najlepsze są dla nich ćwiczenia o mniejszej intensywności, takie jak niezbyt intensywny jogging i aerobik, marsze, piesze wędrówki, jazda na rowerze i pływanie. Z kolei osoby typu kapha mocniej stoją na ziemi i są bardziej rozluźnione. Cechuje je spokój, robią wszystko powoli i mają tendencje do tycia. Dla równowagi potrzebna im jest stymulacja – szybkie sporty wymagające wytrzymałości, jak tenis, wioślarstwo, bieganie, intensywny aerobik. Osoby tego typu nie skorzystają wiele ćwicząc samodzielnie na rowerze treningowym. Potrzebna im jest obecność innych ludzi, którzy dostarczają motywacji, dlatego dobrze im robią gry zespołowe.

Osób typu pitta nie trzeba namawiać do ćwiczeń. Są pełni energii, mają silną wolę i są perfekcjonistami. Mają także wilczy apetyt i tendencję do obfitego pocenia się. Ponieważ w codziennym życiu przejawiają skłonności do współzawodnictwa, lepiej, aby wybierały sporty, w których ono nie występuje, na przykład jazdę na rowerze, pływanie, jazdę na nartach albo coś w rodzaju golfa, gdzie nie ma wyraźnej rywalizacji.

Tryskające energią yang czy pokładające się yin?

Zasady wyboru sportu na podstawie chińskiej filozofii yin i yan są trochę podobne do ayurwedyjskich. Yin i yan odpowiadają przeciwieństwom. Razem dają równowagę. Dlatego też osoba yin powinna uprawiać ćwiczenia rodzaju yan i odwrotnie. Ktoś, kogo można określić jako yin to osoba spokojna i introwertyczna. Natomiast yan, to ktoś ekstrawertyczny znajdujący się w ciągłym ruchu. Podobnie jak osoby kapha, osoby yin powinny wybrać energiczne treningi, a ponieważ potrzeba im większego pobudzenia niż osobom yan, dobrze jest, by wybrały ćwiczenia, które łatwo mogą wkomponować w swoje codzienne życie, na przykład taniec albo szybki marsz z obciążeniem. Osoby yan natomiast powinny zwolnić tempo. Stretching, joga i tai chi to ćwiczenia, które mogą im pomóc znaleźć idealną równowagę.

Motywacja jako czynnik decydujący

Rozważenie celów, jakie chcemy osiągnąć, może być także pomocne. Ludzie często zaczynają ćwiczyć, ponieważ jest to modne. Chociaż ten powód nie jest wystarczający na dłuższą metę, przecież trzeba jakoś zacząć. Ważne jest zaakceptowanie pozycji, z której się startuje – wtedy dopiero można zacząć myśleć o tym, do czego chcemy dążyć. Jeżeli zaczynamy kierowani pragnieniem poprawy swojego wyglądu, nasze motywy mogą się zmienić, gdy dostrzegamy, że ćwiczenia poprawiają samopoczucie na co dzień i dodają pewności siebie. Możemy poznać radość współzawodnictwa albo zorientować się, że trening pomaga opanowywać gniew – wszystkie te rzeczy na dłuższą metę wpływają na chęć kontynuowania ćwiczeń.

Jeżeli zaś kogoś do zapisania się do klubu sportowego motywuje tylko próżność, najlepiej wybrać ćwiczenia dające rzeczywiście poprawę sylwetki – trening siłowy, trening obwodowy. Ćwiczenia, które nie mają natychmiastowego wpływu na rzeźbę ciała – golf, spokojne marsze albo jazda na rowerze – mogą przynieść rozczarowanie. Jeżeli twoim celem jest odchudzanie, należy zająć się sportami o średniej i wysokiej intensywności, jak bieganie, wspinanie się po schodach, aerobik, szybka jazda na rowerze albo szybkie marsze.

Dla wielu osób wystarczającym powodem rozpoczęcia treningów jest pragnienie utrzymania zdrowia i opóźnienia efektów starzenia. W takich przypadkach zalecane są niestresujące zajęcia z aerobiku, pływanie i marsze. Jeżeli naszym celem jest rozładowanie napięcia, należy spróbować sportów, które uczą koncentracji, jak joga, tai chi, boks albo jazda na łyżwach. Sporty, które promują świadomość własnego ciała i ekspresję mogą sprzyjać wzrostowi zmysłowości.

Czy twoje ciało jest obdarzone siłą, zwinnością, czy wytrzymałością?

Kolejna szkoła dobierania odpowiednich ćwiczeń koncentruje się wokół przekonania, że najlepszy jest trening, dla którego nasze ciało zostało jak gdyby stworzone. I rzeczywiście rozsądne wydaje się kontynuowanie ćwiczeń, które idą nam dobrze. Osoby długie i tyczkowate – ektomorficzne – wydają się stworzone do koszykówki, siatkówki, tenisa i biegów, ale już mniej do pływania, przy którym ich brak tłuszczu staje się słabym punktem (tkanka tłuszczowa pomaga utrzymać się na powierzchni). Osoby endomorficzne, o krótszej, bardziej zaokrąglonej sylwetce radzą sobie lepiej w sportach wymagających skoczności i łatwości balansowania ciałem, jak aerobik, skakanie na skakance i łyżwiarstwo szybkie. Odpowiednim dla nich sportem jest również pływanie, ponieważ mają więcej tkanki tłuszczowej. Dla osób endomorficznych trudniejsze bywają sporty wymagające siły, takie jak wspinanie się po stromych zboczach i wioślarstwo – w tych ćwiczeniach przodują osoby mezomorficzne, typu muskularnego, szerokiego. Osoby te są również dobrymi pływakami. A prawie każdy radzi sobie dobrze w marszach i jeździe na rowerze.

Zanim jednak zrezygnujesz z ćwiczeń, do których nie masz wrodzonych predyspozycji, przypomnij sobie, że są dwie strony medalu. Czy istnieje lepszy sposób na wzmocnienie słabszych obszarów ciała niż używanie ich? Osoba nie posiadające wystarczająco rozwiniętej górnej części ciała i ramion, aby odnosić sukcesy w wioślarstwie, może popracować nad odpowiednimi mięśniami uprawiając wioślarstwo. Podobnie ktoś, kto nie jest wygimnastykowany, może osiągnąć większą elastyczność ćwicząc jogę. Wielu ludzi ma przykre doświadczenia z prób uprawiania jakiegoś sportu w dzieciństwie i już nie chcą go uprawiać w dorosłym życiu. Jednak nigdy nie jest za późno, by spróbować jeszcze raz. Trzeba tylko zdobyć się na cierpliwość.

Bez względu na to, jakie ćwiczenia wybierzesz, im dłużej będziesz je uprawiać, tym lepiej będzie ci szło. A nie powinno zabraknąć wytrwałości, jeżeli poweźmiemy odpowiednie założenia. Naprawdę istniej idealny dla ciebie trening – trzeba tylko dobrze poszukać.

Znajdź Program zachowania formy idealny dla Ciebie

Istnieje wiele sposobów znalezienia ćwiczeń, które będą ci odpowiadać. Najlepiej połączyć je wszystkie. Poniższy opis pomoże ci znaleźć trening na podstawie typu twojej sylwetki, temperamentu i celów, jakie chcesz osiągnąć. Najpierw trzeba odnaleźć swoją budowę (endomorficzną, mezomorficzną albo ektomorficzną). Następnie odszukaj swój temperament i przeczytaj wszystko, co dotyczy wybranego celu uprawiania ćwiczeń.

Budowa endomorficzna - sylwetka drobna, dużo tkanki tłuszczowej, niezbyt rozwinięte mięśnie

TEMPERAMENT

Spokojny, niespieszny, introwertyczny

Zmniejszenie stresów:
Bieganie, energiczny marsz, łyżwiarstwo szybkie, trening obwodowy, aerobik, boks, taniec
Odchudzanie, poprawa struktury mięśni:
Każde z ćwiczeń wymienionych powyżej, tenis albo squash + trening siłowy albo trening ogólnie wzmacniający, trening obwodowy.
Zachowanie dobrego stanu zdrowia:
Energiczne marsze, niezbyt intensywny aerobik, łyżwiarstwo, trening obwodowy.

Entuzjastyczny, skłonność do zamartwiania się, zawsze w ruchu

Rozładowanie stresu:
Energiczny marsz, bieganie, siatkówka, koszykówka, squash, tenis, aerobik ze stepem, taniec.
Odchudzanie, poprawienie struktury mięśni:
Każde z wymienionych powyżej ćwiczeń aerobowych + trening siłowy, trening obwodowy.
Zachowanie zdrowia:
Energiczny marsz, pływanie, jazda na rowerze, narty biegowe, trening obwodowy.

Silna wola, ekstrawertyczny, współzawodniczący

Rozładowanie stresu:
Energiczny marsz, bieganie, siatkówka, koszykówka, squash, tenis, niezbyt intensywny aerobik, taniec.
Odchudzanie, poprawienie struktury mięśni:
Każde z wymienionych powyżej ćwiczeń aerobowych + trening siłowy.
Zachowanie zdrowia:
Energiczny marsz, jazda na rowerze, skakanie na skakance, łyżwiarstwo.

Budowa mezomorficzna - grubokoścista, silna, muskularna sylwetka

TEMPERAMENT

Spokojny, niespieszny, introwertyczny

Rozładowanie stresu:
Jogging, energiczny marsz, niezbyt intensywny aerobik, łyżwiarstwo, jazda na rowerze, pływanie, joga, stretching.
Odchudzanie, poprawienie struktury mięśni:
Każde z wyżej wymienionych ćwiczeń oprócz stretchingu i jogi + trening siłowy albo trening obwodowy.
Zachowanie dobrego stanu zdrowia:
Energiczny marsz, piesze wędrówki, pływanie, jazda na rowerze.

Entuzjastyczny, skłonność do zamartwiania się, zawsze w ruchu

Rozładowanie stresu:
Jogging, energiczny marsz, niezbyt intensywny aerobik, piesze wędrówki, pływanie, jazda na rowerze, yoga, tai chi
Odchudzanie, poprawa struktury mięśni:
Każde z wyżej wymienionych ćwiczeń aerobowych + trening siłowy.
Zachowanie dobrego stanu zdrowia:
Energiczny marsz, pływanie, jazda na rowerze, niezbyt intensywny aerobik.

Silna wola, ekstrawertyczny, współzawodniczący

Rozładowanie stresu:
Jogging, energiczny marsz, skakanie na skakance, yoga, tai chi.
Odchudzanie, poprawa struktury mięśni:
Każde z wyżej wymienionych ćwiczeń + trening siłowy.
Zachowanie dobrego stanu zdrowia:
Energiczny marsz, niezbyt intensywny aerobik, skakanie na skakance.

Budowa ektomorficzna - sylwetka wysoka, niewiele tkanki tłuszczowej, niezbyt rozwinięte mięśnie

TEMPERAMENT

Spokojny, niespieszny, introwertyczny

Rozładowanie stresu:
Pływanie, niezbyt intensywny aerobik, energiczny marsz, jazda na rowerze, joga, stretching.
Odchudzanie, poprawa struktury mięśni:
Każde z powyższych ćwiczeń oprócz jogi i stretchingu + trening siłowy.
Zachowanie dobrego stanu zdrowia:
Pływanie, energiczny marsz, jazda na rowerze, narty biegowe.

Entuzjastyczny, skłonność do zamartwiania się, zawsze w ruchu

Rozładowanie stresu:
Pływanie, energiczny marsz, jazda na rowerze, wioślarstwo, narty biegowe, yoga, tai chi.
Odchudzanie, poprawa struktury mięśni:
Każde z wyżej wymienionych ćwiczeń aerobowych + trening siłowy.
Zachowanie dobrego stanu zdrowia:
Pływanie, energiczne marsze, jazda na rowerze, wioślarstwo, narty biegowe.

Silna wola, ekstrawertyczny, współzawodniczący

Rozładowanie stresu:
Energiczne marsze, narty biegowe, jazda na rowerze, joga, tai chi.
Odchudzanie, poprawa struktury mięśni:
Każde z wyżej wymienionych ćwiczeń oprócz jogi i tai chi + trening siłowy.
Zachowanie dobrego stanu zdrowia:
Energiczne marsze, narty biegowe, jazda na rowerze, skakanie na skakance.

Krzysztof Jankowski
http://www.harmoniazycia.pl/

 SłabyŚwietnyOcena ogólna: