Kolagen to proteina podporowa skóry, zapewniająca jej odpowiednie napięcie, sprężystość i odpowiada za jej elastyczność. Kolagen u człowieka stanowi 1/3 wszystkich białek ustroju. Jest najważniejszym białkiem strukturalnym, bardzo odpornym na rozciąganie. Stanowi główne białko tkanki łącznej. Kolagen jest niesamowicie wytrzymały na rozciąganie. By zerwać włókno kolagenowe o średnicy zaledwie 1 mm, trzeba użyć obciążenia co najmniej 10 kg.

Komórki skóry po 25 roku życia zmniejszają swoją naturalna produkcję kolagenu, przez co wiotczeją, spowalniają metabolizm i szybciej obumierają. Skórę trudniej jest nawilżyć i odżywić.

Z czasem włókna elastyny i kolagenu ulegają osłabieniu, a co za tym idzie zanikają gruczoły łojowe i potowe. Skóra staje się sucha, zwiotczała i pokryta zmarszczkami. W organizmie spada poziom naturalnej produkcji kolagenu. Synteza i degeneracja kolagenu trwa przez całe nasze życie. Zużyty ulega degradacji, braki są natychmiast uzupełniane. Wraz z wiekiem proces degeneracji kolagenu zaczyna przeważać nad procesem jego syntezy. Odtwarzanie kolagenu niemal całkowicie ustaje po 60-70 roku życia, wraz z zanikiem aktywności neurohormonalnej. Pogarsza to nie tylko wygląd skóry, ale również wpływa niekorzystnie na stan zdrowia. Kolagen bowiem to nie tylko budulec struktur skóry, ale również kości, ścięgien, stawów oraz oka.

Budowa kolagenu

Kolagen to białko proste należące do białek włóknistych (fibrylarnych skleroprotein) i jak każde białko zbudowane jest z aminokwasów. Aminokwasy tworzą długie spiralne łańcuchy peptydowe. W skład kolagenu wchodzi 19 aminokwasów min.: prolina, glicyna, hydroksyprolina i hydroksylizyna. Co ciekawe, ostatnie dwa aminokwasy praktycznie nie występują w innych białkach.

Kolagen i witamina C

Kolagen wytwarzany jest przez specjalne komórki – fibroblasty. Przebieg tworzenia kolagenu w organizmie nie został do końca poznany. W procesie tym pośredniczy witamina C, będąca koenzymem niezbędnym przy powstawaniu kolagenu. Witamina ta dostarczając atomów wodoru, aktywuje reakcję przemiany prokolagenu w kolagen. Kwas askorbinowy pełni rolę katalizatora reakcji syntezy aminokwasów: hydroksyproliny i hydroksylizyny - głównych składników kolagenu stabilizujących jego mało trwałą cząsteczkę.  Niedobór kwasu askorbinowego prowadzi do zablokowania syntezy kolagenu, co z kolei skutkuje szkorbutem (gnilcem). Witamina C, jako aktywny antyoksydant zapewnia bezpośrednią ochronę cząsteczek kolagenu, przed działaniem wolnych rodników.

Rodzaje kolagenu

Kolagen występuje w wielu tkankach i pełni różne funkcje. Wyróżnia się kilka rodzajów kolagenu, różniących się budową w zależności od miejsca występowania i pełnionej funkcji.

• typ I - powszechnie występuje organizmie. Jest on obecny w tkance tworzącej blizny, w ścięgnach i tkance łącznej kości.
• typ II - występuje w chrząstkach stawowych
• typ III - występuje w tkance w trakcie zabliźniania ran, zanim zostanie wytworzony kolagen typu I
• typ IV - występuje w mikrowłóknach międzytkankowych,
• typ V - śródmiąższowy - występuje na granicy tkanki tworzącej blizny, występuje zawsze jako dopełnienie kolagenu typu I
• typ VI - odmiana typu V - spełniająca tę samą funkcję
• typ VII - występuje m.in w skórze i na powierzchni tętnic
• VIII - występuje w tkankach tworzących błony śluzowe i wnętrze żył i tętnic
• IX, X, XI - występują w chrząstkach - razem z typem II
• XII - występuje razem z typami I i III w wielu tkankach.

Zabiegi medycyny estetycznej –pobudzanie produkcji kolagenu w skórze

Wytwarzanie kolagenu można pobudzić poprzez zabiegi medycyny estetycznej np. mezoterapię, zabiegi Thermage i laserem frakcyjnym.

Mezoterapia zwiększa produkcję kolagenu

Odpowiednią mieszankę substancji rewitalizujacych i regenerujących takich jak: kwas hialuronowy, krzemionka organiczna i kompleksy multiwitaminowe stosuje się na skórę twarzy, szyi i dekoltu. Zabieg pobudza metabolizm komórek i zwiększa produkcję kolagenu, dzięki czemu poprawia się napięcie i jędrność skóry.

Częstotliwość zabiegów:

• intensywna faza leczenia: 1 zabieg na 2 tygodnie przez okres 2 miesięcy
• faza pielęgnacyjna: 1 zabieg na 1-3 miesięcy

Zabiegi termoodmładzania (Thermage) stymuluje syntezę nowego kolagenu

W zabiegu wykorzystane są fale elektromagnetyczne o częstotliwości radiowej pomiędzy 0,3 MHz a 10 GHz, które penetrują tkanki na odpowiednią głębokość. Najistotniejszą konsekwencją tego oddziaływania jest stymulacja aktywności fibroblastów i synteza nowego kolagenu, elastyny i kwasu hialuronowego w skórze, co powoduje wzrost gęstości i spoistości skóry, redukcję zmarszczek i poprawę wyglądu skóry.

Zabiegi laserem frakcyjnym

Zabieg stymuluje powstawanie kolagenu, zwiększa napięcie skóry i sprawia, że skóra na długo zachowuje zdrowy i młody wygląd. Idea tego lasera, nowej generacji, opiera się na wywołaniu  fragmentarycznych, mikroskopowych uszkodzeń skóry spowodowanych podgrzaniem tkanek. Każde takie punktowe uszkodzenie otoczone jest fragmentem zdrowej tkanki,  co stymuluje naturalne procesy naprawcze tkanek. Widoczne rezultaty zauważalne są w ciągu 2-3 miesięcy po zakończonej terapii.

Częstotliwość zabiegów:

3-5 zabiegów co 2-4 tygodnie

Kolagen a osteoporoza

Zaburzenia metabolizmu kolagenu kostnego powoduje odwapnienie szkieletu kostnego, co przyczynia się do zwiększenia kruchości kości i podatności na złamania. Kość to tkanka porowata składająca się w 90% z kolagenu, w której zachodzi proces łączenia się kolagenu z wapniem, fosforem i magnezem. Jeśli w młodości nie była wytworzona odpowiednio bogata struktura kolagenowa kośćca, na starość grozi nam osteoporoza.

Do odbudowy zniszczonych osteoporozą kości potrzebny jest kolagen, ponownie wytworzony przez organizm. Stymulacja organizmu do wytwarzania kolagenu kostnego, wydaje się być najlepszym sposobem walki z osteoporozą i jest przedmiotem szeroko prowadzonych, interdyscyplinarnych badań naukowych.

Kolagen a żylaki

Włókna kolagenu stanowią ważny element śródbłonka naczyń żylnych, w tym zastawek żylnych. Odpowiednia ilość i jakość kolagenu w ściankach naczyń żylnych warunkuje utrzymanie ich prawidłowych funkcji i właściwości biochemicznych.  Naczynia żylne zasobne w kolagen są sprężyste i elastyczne, przez co lepiej zapobiegają cofaniu się krwi w stronę serca. Dotychczasowe badania naukowe wskazują, że zawartość białek strukturalnych, takich jak elastyna i kolagen, jest zmniejszona w żylakach w porównaniu do żył zdrowych.

Rozstępy - gdy komórki produkują wadliwe włókna kolagenu

Nadmiernie rozciągnięta skóra pod wpływem szybkiego przybierania na wadze, lub podczas intensywnego wzrostu, jak również w czasie ciąży, podatna jest na osłabienie włókien kolagenowych, czego konsekwencją są rozstępy. Tworzenie się rozstępów jest związane z nieprawidłową syntezą kolagenu w skórze. Przebiega na poziomie skóry właściwej, a ich powstawanie wiąże się z upośledzeniem fibroblastów – komórek skóry właściwej, czyli komórek odpowiedzialnych za produkcję włókien kolagenu i elastyny.

Niedziałające prawidłowo fibroblasty, np. z powodu zbyt wysokiego poziomu kortyzolu (hormonu kory nadnerczy) we krwi, wytwarzają wadliwe włókna kolagenu i elastyny, które są kruche i przy nadmiernym rozciąganiu ulegają zrywaniu, czego efektem jest powstanie rozstępów.

U niektórych osób występuje genetyczne upośledzenie syntezy kolagenu. Oznacza to, że skłonność do wytwarzania słabego, kruchego kolagenu przez fibroblasty, podlega dziedziczeniu.

Odżywianie a kolagen

Dieta obfitująca w pełnowartościowe białko oraz odpowiednie witaminy, mikro- i makroelementy może poprawić czynności fibroplastów w wytwarzaniu silnego kolagenu. Dużą rolę odgrywa zwłaszcza pełnowartościowe białko, czyli takie, które zawiera wszystkie niezbędne aminokwasy (białko pochodzenia zwierzęcego: mięso, jaja). W syntezie kolagenu bardzo ważna jest również wystarczająco duża dawka witaminy C, oraz witamin A, E, PP, B5 i pierwiastków takich jak: cynk, krzem, żelazo, miedź.

Substancje czynne w winogronach zapobiegają degeneracji kolagenu

Procyjanidyny z winogron hamują działanie kolagenazy – enzymu odpowiedzialnego za degenerację kolagenu. Ich dobroczynne działanie oparte jest na ich wyjątkowej zdolności w usuwaniu wolnych rodników oraz modulacji enzymów proteolitycznych.

Polecamy:

Patrycja Błoch

 SłabyŚwietnyOcena ogólna: