Transfery socjalne dla rodziny mają swoje podstawy prawne w ustawie o świadczeniach rodzinnych z dnia 28 listopada 2003 roku. Dzieli się je na trzy grupy. Do pierwszej należą zasiłek rodzinny oraz dodatki do niego, do drugiej – świadczenia opiekuńcze, do trzeciej natomiast – jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia dziecka. Przysługują nie tylko polskim obywatelom, ale również cudzoziemcom, jeżeli przebywają na terenie Rzeczpospolitej w okresie udzielania zasiłku oraz spełniają wszystkie niezbędne kryteria.  

W ustawowym rozumieniu członkami rodziny są małżonkowie, rodzice dzieci, faktyczny opiekun nieletniego, pozostające na utrzymaniu, pełnosprawne lub niepełnosprawne, dzieci przed osiągnięciem 25 lat. Za członków rodziny nie uznaje się dzieci pozostających pod opieką opiekuna prawnego, pełnoletnich mających własne potomstwo oraz osób, które zawarły małżeństwo.

Dodatek z tytułu urodzenia dziecka przysługuje jednorazowo i wynosi tysiąc złotych.  Wniosek o uzyskanie tego typu pomocy należy złożyć zanim dziecko ukończy pierwszy rok życia. Świadczenie jest udzielane jednemu z rodziców lub opiekunowi prawnemu, bądź też osobie, która faktycznie opiekuje się maluchem, na przykład w wypadku sierot.  Dodatek jest przyznawany na każde urodzone  lub przysposobione dziecko. Zgodnie z najnowszą nowelizacją ustawy, od 1 listopada 2009 roku, o dodatek będzie można się ubiegać jedynie wtedy, gdy matka potwierdzi zaświadczeniem lekarskim, że pozostawała pod opieką medyczną przynajmniej na 10 tygodni przed porodem.

Transfer socjalny z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego wynosi 400 złotych miesięcznie. Przyznawany jest jednemu z rodziców, opiekunowi prawnemu mogącemu udać się na urlop wychowawczy lub też osobie, która w rzeczywistości zajmuje się dzieckiem i wystąpiła z wnioskiem o adopcję. Wypłacany jest przez maksymalnie 24 miesiące, 36 miesięcy jeżeli dana osoba sprawuje opiekę nad przynajmniej dwójką dzieci urodzonych podczas jednego porodu i 72 miesiące, gdy dziecko jest niepełnosprawne. Jeżeli matka i ojciec równocześnie wykorzystują urlop wychowawczy przysługuje im tylko jeden dodatek.

Pomoc z tytułu samotnego wychowywania potomka wynosi 170 złotych miesięcznie na dziecko, przy czym nie więcej niż 340 złotych na całe rodzeństwo. Jeżeli dziecko ma zaświadczenie o niepełnosprawności lub o jej znacznym stopniu, do  świadczenia przysługuje dodatkowa kwota 80 złotych, maksymalnie jednak 180 złotych na wszystkich synów i córki. Dodatek przyznawany jest samotnym rodzicom, opiekunowi faktycznemu lub prawnemu, w sytuacji, gdy nie zasądzono alimentów na rzecz dziecka od jednego z rodziców. Przysługuje on ponad to osobie pełnoletniej, poniżej 24 lat, jeżeli kontynuuje naukę w szkole, czy też na studiach, a jej rodzice nie żyją.

Świadczenie z tytułu wychowania dziecka w rodzinie wielodzietnej to 80 złotych miesięcznie, które przyznawane są na trzecie i następne dziecko. Prawo do niego ma jedno z rodziców, osoba faktycznie zajmująca się dzieckiem, jeżeli wystąpiła o przysposobienie lub też osoba sprawująca prawną opiekę.

Kolejny z dodatków przysługuje z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego i wynosi 60 zł na córkę lub syna przed ukończeniem 5 lat oraz 80zł na potomka między 5 a 24 rokiem życia. Przyznawany jest matce lub ojcu, faktycznemu i prawnemu opiekunowi, a także pełnoletniej osobie uczącej się, gdy jej rodzice nie żyją. Dodatek służy pokryciu kosztów wiążących się z rehabilitacją oraz kształceniem dziecka do 16 lub 24 roku życia, w zależności od stopnia orzeczonej niepełnosprawności.

Dwa ostatnie dodatki związane są z edukacją. Pierwszy przysługuje z tytułu podjęcia przez potomstwo nauki w szkole poza miejscem zamieszkania. Wynosi 50 lu 90 złotych na dziecko w zależności od rodzaju szkoły, oraz orzeczenia niepełnosprawności lub jego braku. Drugi natomiast przyznawany jest jednorazowo z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, a jego kwota sięga 100 złotych.

Anna Wroniszewska

 SłabyŚwietnyOcena ogólna: