Polacy coraz pochlebniej wypowiadają się o poziomie życia oraz sytuacji materialnej. Niewątpliwie ma to związek z wzrostem gospodarczym na przestrzeni ostatnich kilku lat. Centrum Badania Opinii Społecznej przeprowadziło w związku z tym całą serię badań na temat warunków życiowych społeczeństwa polskiego. Jedno z nich dotyczyło sposobów poprawy sytuacji materialnej stosowanych w gospodarstwach domowych w 2007 roku.

SYTUACJA MATERIALNA GOSPODARSTW DOMOWYCH

Blisko 4,2% gospodarstw domowych jest dotkniętych biedą, która uniemożliwia zaspokajanie fundamentalnych potrzeb związanych z pożywieniem, mieszkaniem czy też ubiorem. Niemalże 30% prowadzi skromne życie, oparte na oszczędzaniu każdego grosza i codziennym „zaciskaniu pasa”.  Zaledwie co siódma rodzina może powiedzieć, że powodzi jej się dobrze, podczas gdy co trzecia zmaga się z niedostatkiem, a około 50% żyje na średnim poziomie.

NAJPOPULARNIEJSZE SPOSOBY

Sposobami mającymi na celu poprawę sytuacji finansowej gospodarstw domowych, najczęściej wskazywanymi przez Polaków są przede wszystkim takie własnoręcznie wykonywane czynności jak:

• gruntowne sprzątanie
• pranie i czyszczenie ubrań
• robienie przetworów mięsnych, owocowych, warzywnych
• remontowanie i odnawianie mieszkania, prace budowlane, malowanie, naprawy
• szycie, przerabianie i naprawianie ubrań oraz innych przedmiotów codziennego użytku
• uprawa owoców i warzyw, a także hodowla zwierząt

Częstym zjawiskiem jest ograniczanie wydatków oraz zaciąganie kredytów i pożyczek.

STRATEGIE POPRAWY POZIOMU ŻYCIA

W raporcie z badania CBOS wyróżniono sześć strategii, które mają na celu polepszenie sytuacji materialnej rodziny. Są to:

→ gospodarność
→ przedsiębiorczość
→ oszczędzanie i zadłużanie się
→ zarobkowanie
→ praca i podnoszenie kwalifikacji
→ pomoc rodziny lub instytucji oraz wyprzedawanie majątku

Jak twierdzą autorzy badania, około połowa rodzin stosuje trzy lub cztery powyżej wymienione modele działania, podczas gdy dwie piąte deklarują postępowanie według zaledwie jednej lub dwóch strategii.

Gospodarność jest najczęściej wybieraną strategią i stosuje ją niemal 98% rodzin. W jej obrębie członkowie gospodarstwa domowego wykonują własnoręcznie wiele prac domowych oraz czynności związanych z życiem codziennym. Nie chodzi tu tylko o gotowanie, pranie, naprawy czy hodowlę, ale również o robienie hurtowych zakupów w sklepach, oferujących najniższe ceny.

Przedsiębiorczość polega na polepszaniu sytuacji materialnej poprzez prowadzenie  własnej działalności gospodarczej, obrót pieniędzmi, lokowanie oszczędności czy też kupowanie, sprzedawanie bądź wynajmowanie czy dzierżawienie nieruchomości oraz lokali.  Zaledwie niecałe 16% gospodarstw domowych posuwa się do tego typu działań.

Spora część gospodarstw domowych [ ok.80% ] ucieka się do korzystania ze strategii oszczędzania i zaciągania długów, podczas gdy zaledwie co czwarta rodzina stosuje różnorodne formy zarobkowania. W drugim przypadku chodzi o pracę w sektorze nieformalnym czyli na czarno, a także o takie aktywności jak: drobne usługi, oddawanie rzeczy pod zastaw, sprzedaż własnych  warzyw i owoców, handel, czy  zarabianie na sprzedaży makulatury, ziół, lub też runa leśnego.

Praktycznie połowa gospodarstw domowych para się czynnościami związanymi ze strategią pracy i podnoszenia kwalifikacji. Polega ona przede wszystkim na podejmowaniu dodatkowych prac, kształceniu się ustawicznym, czy wyjeżdżaniu „za chlebem” do innego kraju. Jednocześnie prawie ¼ gospodarstw biernie egzystuje dzięki wsparciu instytucjonalnemu lub ze strony rodziny, a także poprzez wyprzedawanie majątku.

CZYNNIKI SPRZYJAJĄCE I BLOKUJĄCE

Zaangażowanie w poprawę wspólnego bytu członków gospodarstwa, zależy od kilku czynników. Większej aktywności na tym polu sprzyja:

• bezrobocie w rodzinie
• obciążenie kosztami kształcenia
• duża liczebność rodziny i liczne potomstwo
• trudna sytuacja finansowa

Czynnikami, które blokują działania czy chęć ich podjęcia są:

• niskie wykształcenie
• starszy wiek
• trwała choroba bądź zły stan zdrowia

Anna Wroniszewska

 SłabyŚwietnyOcena ogólna: