W świetle prawa za matkę samotnie wychowującą dzieci uznaje się pannę, wdowę, rozwódkę, ale także kobietę w separacji. W 2004 roku zgodnie z danymi zawartymi w roczniku statystycznym, w Polsce było ponad 1 798 tysięcy rodzin  samotnych matek i 232 rodziny ojców samotnie wychowujących dzieci. Pojawia się coraz więcej takich komórek społecznych, co jest w oczywisty sposób skorelowane z rosnącą liczbą rozwodów i separacji. Samotna matka siłą rzeczy  staje się kobietą bardziej samodzielną i niezależną. Rozwija swoje umiejętności wychowawcze, organizacyjne czy też zarobkowe. Jednakże samotna kobieta opiekująca się potomstwem spotyka na swojej drodze liczne przeszkody. Nierzadko musi toczyć „wojnę” z byłym partnerem o dzieci, zarówno w sensie prawnym jak i emocjonalnym. Bywa, że kobieta musi bardzo dużo pracować, aby utrzymać rodzinę co w znacznym stopniu uszczupla czas spędzany z dziećmi. Poważnym problemem, i jednym z najważniejszych, jest zmniejszenie się budżetu domowego po rozwodzie.

Zmiany w ustawie o świadczeniach rodzinnych

Od dnia 9 lutego 2006 roku w polskim prawie obowiązuje ustawa o świadczeniach rodzinnych z dnia 28 listopada 2003 roku. Zanim weszła ona w życie zasiłek wychowawczy przysługiwał w podwójnej wysokości osobie , która samotnie wychowywała dziecko. Nowa ustawa przewiduje  zamiast powiększonego zasiłku wychowawczego, wypłatę dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie urlopu wychowawczego. Samotna matka może się poza tym ubiegać o dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka.  Jednakże może to mieć miejsce  tylko i wyłącznie wtedy, gdy nie dostaje alimentów na dziecko, bo ojciec córki lub syna nie żyje ,  jest nieznany lub w wypadku oddalenia pozwu o alimenty.

Zasiłek wychowawczy

Urlop wychowawczy przyznawany jest rodzicom lub opiekunom, natomiast zasiłek wychowawczy przysługuje do jego ukończenia, maksymalnie przez okres :

• dwudziestu - czterech miesięcy kalendarzowych
• trzydziestu - sześciu miesięcy kalendarzowych, jeżeli uprawniony: sprawuje osobistą opiekę nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym przy jednym porodzie lub samotnie wychowuje dziecko
• siedemdziesięciu - dwóch miesięcy kalendarzowych, jeżeli osoba uprawniona do zasiłku sprawuje osobistą opiekę nad dzieckiem, które z powodu stanu zdrowia, a w szczególności przewlekłej choroby, kalectwa lub opóźnienia w rozwoju umysłowym, wymaga osobistej opieki.

Dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego

Dodatek przysługuje w wymiarze 400 zł na miesiąc. Przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka jeśli wystąpił z wnioskiem do sądu rodzinnego o przysposobienie dziecka lub opiekunowi prawnemu dziecka, o ile niepełnoletni pozostaje pod jego faktyczną opieką. Osoba taka musi mieć  prawo do urlopu wychowawczego, maksymalnie przez :

• 24 miesiące kalendarzowe
• 36 miesięcy kalendarzowych, gdy sprawuje opiekę nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu
• 72 miesiące kalendarzowe, gdy sprawuje opiekę nad dzieckiem niepełnosprawnym.

Kiedy nie przysługuje dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego

Świadczenie to nie przysługuje, w sytuacji, gdy osoba ubiegająca się o dodatek:

• bezpośrednio przed uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego pracowała krócej niż pół roku
• podjęła lub kontynuuje zatrudnienie czy inną pracę zarobkową, która uniemożliwia sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem
• w okresie urlopu wychowawczego korzysta z zasiłku macierzyńskiego
• dziecko będące pod jej opieką zostało umieszczone w placówce zapewniającej całodobową opiekę, z wyjątkiem dziecka przebywającego w zakładzie opieki zdrowotnej

Anna Wroniszewska

 SłabyŚwietnyOcena ogólna: