Liczba niedożywionych dzieci w Polsce sięga, jak donoszą rządowi specjaliści, ok. 800 tys. dzieci między 5 a 16 rokiem życia. Zdaniem niektórych są to dość pozytywne założenia, a faktyczna liczba dzieci, które głodują  sięga znacznie wyżej. Pomocą niedożywionym maluchom zajmuje się między innymi dość szeroko znany program Pajacyk. Wystarczy wejść na stronę pajacyk.pl i kliknąć w brzuszek kukiełki, aby pomóc jednemu z głodnych uczniów. Dzieciaki, które nie jedzą wystarczającej liczby posiłków w ciągu dnia pochodzą z biednych środowisk, a co za tym idzie brakuje im nie tylko ciepłego obiadu na talerzu, ale również ubrań, zabawek czy przyborów szkolnych.  W naszym kraju kwestię pomocy materialnej dla uczniów reguluje ustawa z 2004 roku o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przewiduje ona w związku z tym dwa rodzaje świadczeń materialnych:

• o charakterze socjalnym
• o charakterze motywacyjnym

Komu przysługuje pomoc materialna dla uczniów?

Artykuł 90b powyżej wspomnianej ustawy mówi, iż „uczniowi przysługuje prawo do pomocy materialnej ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa lub budżecie właściwej jednostki samorządu terytorialnego”. Oczywiście takie wsparcie nie należy się każdemu. Celem pomocy materialnej dla uczniów  jest wyrównanie szans, zmniejszenie dysproporcji, umożliwienie pokonywania przeszkód na drodze do zdobywania wiedzy, które wynikają z braków finansowych rodziny. W związku z tym pomoc materialna przysługuje:
uczniom szkół publicznych jak i niepublicznych posiadających uprawnienia szkół publicznych dla młodzieży i dla dorosłych

• słuchaczom publicznych kolegiów nauczycielskich, nauczycielskich kolegiów języków obcych i kolegiów pracowników służb społecznych, lecz tylko do momentu ukończenia kształcenia  i maksymalnie do 24 urodzin
• wychowankom publicznych i niepublicznych ośrodków umożliwiających, również dzieciom i młodzieży upośledzonym umysłowo ze sprzężonymi niepełnosprawnościami, zrealizowanie we właściwy sposób obowiązku szkolnego i obowiązku nauki
• uczniom szkół niepublicznych nieposiadających uprawnień szkół publicznych dla młodzieży i dla dorosłych, aż do momentu ukończenia realizacji obowiązku edukacji
• słuchaczom niepublicznych kolegiów nauczycielskich i nauczycielskich kolegiów języków obcych, aż do momentu ukończenia kształcenia lecz maksymalnie do 24 urodzin

Świadczenia pomocy materialnej dla uczniów o charakterze socjalnym

Świadczenia o charakterze socjalnym udzielane są na wniosek rodziców, pełnoletniego ucznia, dyrektora szkoły  a także w niektórych sytuacjach z urzędu. Dokument składa się do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Świadczenia te występują pod dwiema postaciami. W pierwszym wypadku może to być stypendium szkolne udzielane maksymalnie na okres od początku roku szkolnego we wrześniu do jego końca w czerwcu.  Może się o nie ubiegać uczeń u którego w rodzinie dochód na osobę jest niższy niż 351 zł netto. Pośród kwestii, które występując w rodzinie sprzyjają przyznaniu stypendium socjalnego  należy wymienić:

• bezrobocie
• alkoholizm lub narkomanię
• zdarzenie losowe
• rozbicie struktur rodzinnych [ np. Rodzina niepełna w wyniku rozwodu ]
• ciężką lub długotrwałą chorobę
• wielodzietność
• niepełnosprawność
• brak umiejętności wypełniania funkcji opiekuńczo - wychowawczych przez rodziców

Stypendium socjalne przybiera różne formy i są to:

• całkowite / częściowe pokrycie kosztów udziału w procesie edukacji np. zajęcia wyrównawcze
• pomoc rzeczowa o charakterze edukacyjnym np. zakupienie przyborów szkolnych
• świadczenie pieniężne

Drugą postacią świadczeń socjalnych jest zasiłek szkolny. Wypłacany jest uczniowi, który znajduje się w tymczasowej, ciężkiej sytuacji materialnej w wyniku nieszczęśliwego zdarzenia losowego. Ma formę pieniędzy udzielanych w celu pokrycia kosztów edukacji bądź rzeczową. Przyznawany jest nawet kilka razy w roku, a o przydzielenie zasiłku można się ubiegać maksymalnie na dwa miesiące po owym zdarzeniu, które wpłynęło na pogorszenie sytuacji finansowej rodziny ucznia.

Świadczenia pomocy materialnej dla uczniów o charakterze motywacyjnym

Świadczenia o charakterze motywacyjnym występują pod kilkoma postaciami:

• Stypendium za wyniki w nauce lub za osiągnięcia sportowe

Stypendia naukowe przyznawane są za bardzo dobre wyniki w nauce, co mierzone jest na podstawie średniej ocen osiągniętej przez ucznia w danym półroczu. Stypendia sportowe natomiast, udzielane są tym uczniom, którzy mają wybitne osiągnięcia w rywalizacjach sportowych na poziomie międzyszkolnym i wyższym.

• Stypendium Prezesa Rady Ministrów

Stypendium przyznawane jest uczniowi, który otrzymał promocję do następnej klasy z wyróżnieniem, jednocześnie mając najwyższą w danej szkole średnią ocen bądź też charakteryzuje się szczególnymi uzdolnieniami w jakiejś dziedzinie wiedzy. Ważne jest aby osoba taka uzyskiwała jednocześnie co najmniej dobre wyniki z pozostałych przedmiotów.

• Stypendium Ministra Edukacji Narodowej

Świadczenie to jest przyznawane przez Ministra Edukacji Narodowej przykładowo:

• laureatowi międzynarodowej olimpiady
• laureatowi i finaliście olimpiady przedmiotowej o zasięgu ogólnopolskim lub turnieju
• laureatowi konkursu na pracę naukową, organizowanego przez instytucję naukową lub stowarzyszenie naukowe
• uczniowi, który uzyskał wysokie wyniki we współzawodnictwie sportowym na szczeblu krajowym lub międzynarodowym
• uczniowi szkoły ponadgimnazjalnej uzyskującemu najwyższe wyniki w nauce według indywidualnego programu lub toku nauki
• uczniowi uczestniczącemu w zajęciach w uczelni przewidzianych tokiem studiów na podstawie postanowień regulaminu studiów dotyczących warunków uczestniczenia wybitnie uzdolnionych uczniów w zajęciach przewidzianych tokiem studiów

Stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego może zostać wypłacone uczniowi szkoły artystycznej, która kształci w zawodzie artystycznym. Warunkiem przyznania świadczenia jest bardzo dobrą średnią ocen z przedmiotów artystyczno-zawodowych. Również uczeń – laureat międzynarodowego lub krajowego konkursu artystycznego ma szansę na stypendium.

Anna Wroniszewska

 SłabyŚwietnyOcena ogólna: