Dzieci pozbawione całkowicie lub częściowo opieki biologicznych rodziców mogą znaleźć schronienie, pomoc i prawdziwy dom lub przynajmniej jego namiastkę pod wieloma postaciami. Mowa tu o rodzinach zastępczych i adopcyjnych, pogotowiach ratunkowych, czy domach dziecka. Jedną z form mających wiele pozytywnych aspektów są Rodzinne Domy Dziecka będące jednostkami pomocy społecznej. Ich działanie opiera się na ustawie o pomocy społecznej oraz rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki społecznej w sprawie placówek opiekuńczo – wychowawczych.

Cel rodzinnych domów dziecka

Podstawowym zadaniem tego typu placówki rodzinnej jest zapewnienie małym obywatelom opieki i wychowania w warunkach jak najbardziej podobnych do środowiska normalnej, zdrowo funkcjonującej rodziny. Dzieci, które są częściowo lub całkowicie wyjęte spod władzy biologicznych rodziców, przebywają w placówce aż do powrotu na łono rodziny, adopcji bądź osiągnięcia pełnoletniości, a więc usamodzielnienia.

Jak się dostać

Skierowanie do placówki rodzinnej wydawane jest przez odpowiedni powiat. Pomocy w trakcie tego procesu udziela Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie wsparte przez dyrektora RDD. Wszystko dzieje się na mocy orzeczenia sądu, wniosku rodziców, opiekunów prawnych lub samego zainteresowanego, czyli małoletniego. Ważne jest, aby przy kierowaniu dziecka do placówki brać pod uwagę różnice wieku między podopiecznymi  a dyrektorem. Najlepszą opcją jest sytuacja, która pozwala młodemu człowiekowi na usamodzielnienie się zanim jego wychowawca osiągnie wiek emerytalny.

Podstawowe cechy i funkcje rodzinnych domów dziecka

Rodzinne domy dziecka są przede wszystkim wielką rodziną składającą się z opiekunów i dzieci, które oczekują na zmianę sytuacji lub z powodu pewnych aspektów prawnych nie mogą zostać adoptowane bądź wrócić do rodziców. Niepełnoletni w różnym wieku wspólnie się wychowują, uczą i opiekują sobą nawzajem, co np. umożliwia nierozdzielenie rodzeństwa, które trafiło do tego typu placówki. Dzieci mają zapewnione kształcenie, a poza tym kładzie się nacisk na wyrównywanie wszelkich opóźnień rozwojowych i szkolnych.  Ponadto zaspokajane są potrzeby bytowe, rozwojowe, edukacyjne, emocjonalne, religijne czy społeczne wychowanków. W zakresie wszelkich swoich działań Rodzinne Domy Dziecka utrzymują stały kontakt z właściwym Ośrodkiem Pomocy Społecznej, a także Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie.

Jak funkcjonują rodzinne domy dziecka?

W rodzinnych domach dziecka przebywa od czterech do ośmiu dzieci, aczkolwiek w wyjątkowych sytuacjach liczba podopiecznych może wymknąć się poza ten przedział. Wychowawcy realizują indywidualne plany z każdym z dzieci, prowadzą ich karty pobytu i wszelką niezbędną dokumentację.

Dyrektor Rodzinnego Domu Dziecka musi mieć wykształcenie wyższe bądź średnie. Ponadto niezbędne jest odbycie szkolenia w ośrodku adopcyjno – opiekuńczym oraz otrzymanie zaświadczenia o zakwalifikowaniu do pełnienia tego zadania. Bardzo dużą rolę odgrywają kompetencje, predyspozycje oraz motywacje danej osoby. Dyrektor tego typu placówki jest również wychowawcą. Co istotne, nie może mieć innej, stałej pracy.  W sytuacji, gdy placówka zajmuje się więcej niż ósemką dzieci, dyrektor ma prawo zatrudnić w niepełnym wymiarze godzin współmałżonka bądź inną osobę. Ponadto pośród kompetencji dyrektorskich należy wymienić prawo do współdecydowania o przyjmowanych dzieciach. Poczynania dyrektora podlegają ocenie Centrum Pomocy Rodzinie, Wydziału Spraw Społecznych Urzędu Wojewódzkiego, organu prowadzącego, a także Sądu Rodzinnego.  

Finansowanie  rodzinnych domów dziecka

Prowadzenie oraz finansowanie rodzinnych domów dziecka jest zadaniem własnym powiatu z zakresu pomocy społecznej. Może on zlecać te czynności organizacjom społecznym, Kościołowi Katolickiemu oraz innym kościołom, związkom wyznaniowym, fundacjom, stowarzyszeniom, pracodawcom, a także osobom fizycznym i prawnym. Tak czy inaczej, placówki rodzinne są wyposażane w środki finansowe, które mają na celu pokrycie wydatków na bieżące funkcjonowanie, w tym utrzymanie dzieci. Generalnie mówiąc, otrzymywane pieniądze są przeznaczane na:

• wyżywienie zaspokajające potrzeby podopiecznego na odpowiednim poziomie
• odzież, obuwie, bieliznę, przedmioty osobistego użytku dla dzieci
• środki higieny
• podręczniki, przybory szkolne
• zabawki
• zajęcia sportowe, kulturalne, rekreacyjne
• opłaty za pobyt w bursie czy internacie
• wyrównanie braków w nauce
• koszty przejazdu do i z miejsca uzasadnionego pobytu poza RDD
• „kieszonkowe”
• utrzymanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego
• usługi telekomunikacyjne
• naprawy, remonty, wyposażenie
• świadczenia zdrowotne nieobjęte ubezpieczeniem w NFZ

Anna Wroniszewska

 SłabyŚwietnyOcena ogólna: