Fiołek trójbarwny (Viola tricolor), nazywany również bratkiem, jest nie tylko wyjątkową ozdobą ogrodów i łąk, ale również najpopularniejszym ziołowym środkiem stosowanym w leczeniu trądziku.

Fiołek trójbarwny - skład i działanie

Fiołek trójbarwny (Viola tricolor) zawiera między innymi saponiny, flawonoidy (w tym rutynę i kwercetynę), antocyjany, substancje śluzowe, karotenoidy, witaminę C, garbniki, kwas salicylowy, kwas kawowy. Tak bogaty skład bratka decyduje o jego działaniu:

• wzmacniającym i uszczelniającym naczynia krwionośne,
• moczopędnym,
• wspomagającym przemianę materii i odtruwającym,
• żółciopędnym,
• przeciwzapalnym,
• rozkurczowym,
• wykrztuśnym,
• napotnym,
• łagodnie rozjaśniającym na skórę.

Wygląd i występowanie fiołka trójbarwnego

Bratek jest rośliną jednoroczną z rodziny fiołkowatych, rosnącą pospolicie w Europie i Azji, a także w północnej Afryce i obu Amerykach. W Polsce można go spotkać na terenie całego kraju na kwaśnych glebach pól, łąk i pastwisk. Jest również chętnie uprawiany w ogrodach. Łodyga fiołka osiąga wysokość do 30 cm i jest lekko owłosiona. Liście mają najczęściej karbowane brzegi, dolne są sercowate, górne lancetowate. Bratek posiada charakterystyczne kwiaty – trzy dolne płatki są jasne (białe lub żółte), natomiast dwa płatki górne są fioletowe.

Surowiec leczniczy

Surowcem leczniczym jest ziele fiołka, które należy zbierać w okresie kwitnienia (maj-wrzesień). Ziele suszymy, wieszając je w przewiewnym i zacienionym miejscu.

Działanie lecznicze fiołka trójbarwnego:

"Saponiny pośrednio wzmacniają układ odpornościowy, gdyż ułatwiają wchłanianie innych substancji. Śluzy chronią przed szkodliwymi drobnoustrojami. Kwas salicylowy działa przeciwzapalnie, przeciwgorączkowo i przeciwbólowo."

"Domowe leki ziołowe" Anne Iburg

Zastosowanie wewnętrzne bratka

Fiołek stosowany jest w schorzeniach, których podłożem są zaburzenia przemiany materii – skaza moczanowa, choroby reumatyczne, trądzik. Wspomaga leczenie dolegliwości układu moczowego – zapalenia pęcherza i dróg moczowych, skąpomoczu, kamicy moczowej, zapalenia kłębuszków nerkowych. Zalecany jest w kamicy żółciowej i stanach zapalnych przewodu pokarmowego. Jako środek wykrztuśny i napotny stosowany jest w przeziębieniach i kaszlu. Bratek zmniejsza kruchość naczyń krwionośnych.

Zastosowanie zewnętrzne bratka

Napary stosowane w postaci okładów łagodzą stany zapalne spojówek, a w postaci przemywań wspomagają leczenie trądziku. Należy jednak pamiętać, że kuracja przeciwtrądzikowa musi być długotrwała (3-4 miesiące) i obejmować zarówno stosowanie zewnętrzne, jak i doustne.

Napar z fiołka

2 łyżki surowca zalewamy 2 szklankami wrzątku i parzymy pod przykryciem 20 minut. ½ szklanki naparu pijemy 4 razy dziennie.

Bezpieczeństwo stosowania bratka

Nadmierne spożywanie wyciągów z bratka może prowadzić do wymiotów i nudności. Bratka nie należy stosować w przypadku miażdżycy i zakrzepicy pourazowej. Stosowanie u kobiet w ciąży i karmiących powinno być poprzedzone konsultacją lekarską.

fot. Bill Marmie Attribution License

Małgorzata Przybyłowicz

 SłabyŚwietnyOcena ogólna: